Adopcja – przysposobienie - usynowienie

 

Adoptio naturam imitatur" (łac. przysposobienie (adopcja) naśladuje naturę) – zasada rzymskiego prawa familijnego oznaczająca, iż stosunki między przysposabiającymi a przysposobionymi powinny być ukształtowane na wzór stosunków między naturalnymi rodzicami i dziećmi.

Zasadę tę w prawie polskim wyrażają przepisy różnych ustaw, m.in.: Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Kodeksu cywilnego, Kodeksu karnego.

 

Ośrodek Adopcyjny TPD w Warszawie powstał we wrześniu 1960 roku jako pierwsza tego typu placówka w Polsce, z inicjatywy ludzi związanych ideą uporządkowania spraw adopcyjnych i zapewnienia dzieciom - sierotom naturalnym i społecznym zastępczego środowiska rodzinnego. Na początku swojej działalności, przez krótki okres, nosił nazwę „Placówka przysposabiania dzieci”, następnie przyjął nazwę Ośrodek Adopcyjno-Opiekuńczy TPD. Nazwa ta obowiązywała do końca 2011 roku.

W powołanie i organizację pracy Ośrodka zaangażowały się takie osobistości, jak: prof. Adam Strzembosz i jego siostra Teresa Strzembosz, prof. Andrzej Stelmachowski, Krystyna Krzywiec, Zofia Dembińska, doc. Izabela Bielicka, doc. Hanna Olechnowicz, prof. Alicja Blaim, Hanna Święcicka, Alicja Szymborska, Anna Tatarkiewicz.

Nasz Ośrodek od początku swojej działalności powierzył do rodzin adopcyjnych ponad 3000 dzieci, utworzył 1084 rodziny zastępcze i 21 Rodzinnych Domów Dziecka, w których rodzinę znalazło 127 dzieci. Był inicjatorem wielu nowatorskich rozwiązań organizacyjnych i prawnych z zakresu adopcji i pieczy zastępczej, m.in. powoływania zastępczych rodzin terapeutycznych i tzw. adopcji ze zgody blankietowej. Warszawski Ośrodek szkolił kadry kolejnych ośrodków, które powstawały w Polsce. W 1990 roku przy Ośrodku został uruchomiony pierwszy w Polsce Adopcyjny Telefon Zaufania. W 1991 roku Ośrodek opracował koncepcję Banku Informacji o Dzieciach przewidzianych do adopcji (obecny WBD i CBD). Od stycznia 2009 roku przy Ośrodku działał Klub Rodzin Adopcyjnych i Zastępczych „RAZEM” i dziecięcy Klubik „Calineczka”. W ramach społecznej działalności Klubu nadal prowadzona jest akcja „Otwarte Drzwi” dla małżeństw i osób samotnych pragnących adoptować dziecko i innych zainteresowanych tym tematem.

Ośrodek współtworzył Oddział Preadopcyjny przy Dziecięcym Szpitalu Klinicznym, który funkcjonował w latach 1959 – 2007; oddział ten stał się inspiracją dla tworzonych współcześnie interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych, wypracowując metody diagnozy lekarskiej i psychologicznej dziecka opuszczonego.

Specyfiką pracy naszego Ośrodka jest położenie nacisku na indywidualny kontakt z rodziną, którego celem jest dobre poznanie kandydatów, wytworzenie wzajemnego zaufania, praca nad przebudową motywacji, oczekiwań, postaw. Ośrodek wypracował metody i dokumentację pracy z rodziną biologiczną i kandydatami do przysposobienia, które na stałe weszły do modelu pracy ośrodków adopcyjnych. Wszystkie zadania Ośrodka realizowane są we współpracy z administracją publiczną.

Od 2012 roku wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 09.06.2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej Ośrodki Adopcyjno-Opiekuńcze zostały przekształcone w Ośrodki Adopcyjne i zajmują się tylko problematyka adopcyjną. Naszymi klientami są rodziny biologiczne, kandydaci do przysposobienia, dzieci oczekujące na adopcję, funkcjonujące już rodziny adopcyjne i dorosłe osoby adoptowane. Zgodnie z zapisami ww. ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, Ośrodek diagnozuje, ocenia, szkoli i opiniuje kandydatów na rodziców adopcyjnych. Prowadzi poradnictwo dla kobiet w nieakceptowanej ciąży, pomoc i wsparcie dla rodzin biologicznych rozważających decyzję o powierzeniu dziecka do adopcji. Bada, opiniuje i kwalifikuje do przysposobienia dzieci zgłoszone do Ośrodka. Wspiera funkcjonujące rodziny adopcyjne poprzez poradnictwo i grupy wsparcia. Zajmuje się poradnictwem dla dorosłych wychowanków rodzin adopcyjnych. Prowadzi Adopcyjny Telefon Zaufania. Promuje adopcję i buduje jej pozytywny obraz w społeczeństwie. Uczestniczy w Zespołach ds. okresowej oceny sytuacji wychowanków umieszczonych w instytucjonalnej i rodzinnej pieczy zastępczej. Sporządza na zlecenie Sądów opinie dotyczące kandydatów do przysposobienia oraz sprawozdania z przebiegu osobistej styczności. Współpracuje z Sądem Rodzinnym i innymi podmiotami ustawowo zobowiązanymi do wspierania dziecka i rodziny.

W zakresie realizacji ustawowych zadań Ośrodek współpracuje z: Powiatowymi Centrami Pomocy Rodzinie – szczególnie w powiatach: mińskim, piaseczyńskim, pruszkowskim, warszawskim i warszawskim zachodnim oraz żyrardowskim, Sądami Rodzinnymi i Nieletnich, Interwencyjnym Ośrodkiem Preadopcyjnym, Ośrodkami Pomocy Społecznej, Urzędami Stanu Cywilnego, z oddziałami położniczymi i neonatologicznymi szpitali, placówkami opiekuńczo-wychowawczymi, rodzinnymi domami dziecka, rodzinami zastępczymi w tym o charakterze pogotowia rodzinnego, ośrodkami interwencji kryzysowej, domami samotnych matek, kuratorami sądowymi, innymi ośrodkami adopcyjnymi. Praca w Ośrodku Adopcyjnym jest pracą wymagającą mobilności i elastyczności, gdyż wiele zadań realizowanych jest poza siedzibą Ośrodka. Jest także wieloaspektowa, gdyż poza pracą psychologiczną i pedagogiczną zawiera elementy pracy socjalnej oraz psychoterapii. Zakresem swojej działalności Ośrodek obejmuje województwo mazowieckie, w szczególny sposób zaś wymienione wcześniej powiaty: miński, piaseczyński, pruszkowski, warszawski, warszawski zachodni, żyrardowski. Zdarzają się jednak także kandydaci lub dzieci z innych województw.

Adopcja w swojej niesformalizowanej istocie jest łączeniem dwóch bytów, z których każdy został naznaczony swoistym cierpieniem. Rodzina adopcyjna - swoją niemożnością urodzenia, a dziecko - traumą rozstania z matką, rodzicami. Zgłaszający się do nas kandydaci to małżonkowie poranieni latami bolesnego leczenia, oczekiwania, bólem rozczarowań i strat dzieci. Ta tęsknota za własnym dzieckiem nie może przekładać się na stosunek i oczekiwanie co do dziecka adoptowanego - ono nie zastąpi dziecka biologicznego. Powierzane przez nas dzieci nie wypełnią pustki braku dziecka na drodze biologicznej i nie jest to ich zadanie.

Adopcja nie jest drogą rodzicielstwa dla wszystkich. Nie każdy powinien i może adoptować dziecko. Łączy się to przede wszystkim z motywacją do adopcji, z gotowością na przyjęcie do swojego życia obcego dziecka z całym bagażem dobrych ale i trudnych spraw, jakie to dziecko ze sobą przynosi. Zadaniem Ośrodka Adopcyjnego nie jest szukanie i powierzanie rodzinom dzieci – lecz zgoła odwrotnie – poszukiwanie optymalnych rodzin dla zgłoszonych nam dzieci. Szansa na udane rodzicielstwo adopcyjne jest większa u par liczących się z różnorodnymi trudnościami, potrafiących myśleć o sobie nie w kategorii rodziny idealnej, lecz wystarczająco dobrej dla konkretnego dziecka.

Ośrodkowi niezwykle zależy na starannej i trafnej ocenie przyjmowanych kandydatów, w tym - ich motywacji. Czujemy się bowiem odpowiedzialni za pomyślność ludzi, którym powierzamy dzieci i jeszcze bardziej - samych dzieci, o których losie decydujemy. Wiemy, że miłości do adoptowanego dziecka trzeba się uczyć, nie zawsze przychodzi ona od razu po przyjęciu dziecka. Więź buduje się latami, a czas ten wymaga cierpliwości, konsekwencji i wiary. A także - pewnego dystansu do siebie i daru pozytywnego postrzegania świata. Kandydaci na rodziców adopcyjnych to osoby przychodzące do Ośrodka ze swoimi pragnieniami i marzeniami. Mają swoje oczekiwania wobec dziecka, które chcieliby przyjąć. Jak każdy z nas, marzą o maleńkim, zdrowym dziecku. Nierzadko przepełnia ich lęk i obawy, które towarzyszą decyzji o adopcji.

Kandydaci obawiają m. in. się samej procedury diagnostycznej, wynikającej z niej oceny, opinii, czekających ich formalności, czasu oczekiwania na dziecko. Mają swoje lęki związane ze stanem zdrowia dziecka oraz skutkami doznanych krzywd, traumy rozstania i choroby sierocej. Obawiają się obciążeń wynikających ze stanu zdrowia fizycznego i psychicznego rodziców biologicznych, stosowanych przez nich używek – alkoholu czy narkotyków. Obawiają się również skutków poznania przez dziecko swojej historii.

Powierzając dziecko, mimo solidnie wykonanej pracy z kandydatami, nigdy nie mamy stuprocentowej pewności, że będzie to adopcja spełniona.

Działamy już 61 lat i przez ten czas mamy okazję obserwować „nasze” rodziny adopcyjne, wzrastające w nich dzieci i dorosłych adoptowanych, wsłuchiwać się w ich troski i szczęśliwe doświadczenia. Odwiedzają nas rodziny, które dzielą się swoją radością z przyjętego dziecka, które dają swoje świadectwo podczas spotkań z kandydatami. To dla nas duża radość i nauka. Utrzymujemy też kontakt z rodzinami przeżywającymi trudności i udzielamy potrzebnego wsparcia. Odpowiadamy na pytania związane z rozwojem dziecka, wspieramy w problemach związanych z dorastaniem, procesem jawności adopcji i przekazywaniem informacji budujących tożsamość dziecka adoptowanego. Wysłuchujemy małżonków przeżywających trudności w swoich relacjach małżeńskich. Takie spotkania to również źródło naszej wiedzy i doświadczenia.

 

W swoich działaniach nie kierujemy się tylko statystyczną efektywnością ale zależy nam na trafnym i szczęśliwym zawiązywaniu adopcji.

 

Każdy z pracowników naszego Ośrodka Adopcyjnego ma poczucie odpowiedzialności za rodzinę, którą diagnozuje i prowadzi w jej drodze do rodzicielstwa i jednocześnie za dziecko, które jej powierza. Mamy biologiczne, z którymi się spotykamy, przepełnione są cierpieniem ale i nadzieją, że powierzymy ich dziecko kochającej rodzinie adopcyjnej. Nie zawsze potrafią one uzewnętrznić swój smutek i dać upust swojemu żalowi. Jednak jesteśmy przekonane, że kobiety te nigdy nie są obojętne na los swojego dziecka. To ogromna i wieloletnia odpowiedzialność za ludzkie losy trzech stron adopcji – rodziny biologicznej, adopcyjnej i dziecka - którą przyjmujemy.

 

Zadania Ośrodka są dużo szersze i głębsze niż szkolenie kandydatów i kwalifikowanie dzieci do adopcji.

 

Ośrodek pracuje we wszystkie dni tygodnia. W poniedziałki, środy i czwartki w godzinach 8.00-19.00, we wtorki i w piątki w godzinach 8.00-16.00.

Przyjmowanie kandydatów i spotkania indywidualne odbywają się codziennie, w trybie ciągłym. Warsztatowe szkolenia grupowe autorskim programem szkoleniowym „D.R.O.G.A. do rodzicielstwa odbywają się 3 razy w roku. W pierwszym półroczu organizujemy równolegle 2 grupy po 16 osób kandydatów oczekujących na pierwsze dziecko, w czerwcu szkolimy jedną lub dwie grupy kandydatów oczekujących na drugie lub kolejne dziecko, po wakacjach organizujemy kolejne dwie grupy warsztatowe kandydatów starających się o pierwsze dziecko.

 

Więcej informacji na stronie http://www.adopcjatpd.pl/